ÇEMİŞGEZEK

      Doğu Anadolu Bölgesinde, Tunceli iline bağlı ilçe ve ilçe merkezi kasaba. Yüzölçümü 877 km² olan Çemişgezek ilçesi doğuda Hozat ve Pertek ilçeleri, güney ve güney batıda Elazığ, batıda ve kuzeyde de Erzincan illeriyle çevrilidir.
İlçe toprakları oldukça dağlık ve engebeli bir alanda yer alır. İlçenin kuzey kesimini engebelendiren Yılan (Kırklar) Dağı (2.950m) en önemli yükseltidir.
      Çemişgezek toprakları güneydeki Keban Baraj Gölüne doğru gidildikçe alçalır. Bu yapay gölün bir bölümü ilçe sınırları içinde kalır. Eskiden Karasu ve Murat ırmaklarına katılan akarsular günümüzde bu baraj gölüne dökülür.  1930'ların sonunda Çemişgezek'i Elazığ'a bağlayan yolun yapımı bir ölçüde hareketlilik yarattıysa da, durağan ve kapalı yapı bugün de tam anlamıyla kırılamamıştır. Ekonomik olanakların yetersizliği halkın büyük merkezlere göç etmesine kısmen sebep olmuştur.
      Kuzey rüzgarlarını engelleyen kuzeydeki dağ sıraları ve gölün etkisiyle iklim de ilin öteki kesimlerine göre daha yumuşaktır. Ovada başta arpa, buğday olmak üzere tahıl ve soğan yetiştirilir. Vadi tabanında meyve ve sebzecilik yapılır. Ceviz ve fıstık üretimi önemlidir. Halı dokumacılığının yanı sıra kilim dokumacılığı yapılır.
Tunceli'ye uzaklığı 98 km, Elazığ'a uzaklığı 60 km' dir. Yüzölçümü 877 km² 'dir.
     Çemişgezek Belediyesi 1881'de kurulmuştur.

İLÇENİN COĞRAFİ KONUMU

      Çemişgezek’ in yüzölçümü 877 km²'dir.
     Çemişgezek 38 derece 55 dakika doğu boylam ile 39 derece 04 dakika kuzey enleminde bulunmakta olup, 856 m yükseklikteki rakımdadır.(N39.08 E38.92)( 39 01N 038 54E)
      Çemişgezek ilçesi doğuda ve kuzey doğuda Tunceli'nin Hozat ve Pertek ilçeleri, güney ve güney batıda (Keban Baraj Gölü ile) Elazığ'ın Keban ve Çemişgezek, batıda ve kuzeyde de Erzincan'ın Kemaliye ilçeleriyle çevrilidir.
     Kuzeydeki Yılan (Kırklar) Dağı (2.950m) en önemli yükseltidir… İlçe engebeli bir arazi yapısına sahiptir.
     Çemişgezek toprakları güneydeki Keban Baraj Gölüne doğru gidildikçe alçalır. Bu yapay gölün bir bölümü ilçe sınırları içinde kalır. Topraklarının bir kısmı Keban Baraj gölü altında kalmıştır. Keban Baraj Gölü'nün yapılmasından önce daha geniş bir alana sahip olan Çemişgezek'in 14 köyünün tamamen ve 12 köyünde kısmen su altında kalması ile en verimli toprakları  Baraj gölü altında kalmıştır
      Eskiden Karasu ve Murat ırmaklarına katılan akarsular günümüzde bu baraj gölüne dökülür… Bu akarsuyun vadi tabanı yer yer genişleyerek, yörede çok az rastlanan düzlükler oluşturur. Bir bölümü Keban Baraj Gölü altında kalmış olan bu düzlükler Pulur Ovası olarak adlandırılır. İlçe yüzölçümünün % 35'ini ekilebilir alanlar, % 2'sini ormanlar, % 63'ünü göl ve meralar kaplamaktadır.
 

ÇEMİŞGEZEK ADI VE TARİHÇESİ

Hititler zamanda Çemişgezek çevresine İŞUVA ,
Asur kaynaklarında Urartular öncesi devirde ise ZUHMA
Urartular döneminde TAMİŞKİŞ ,
Urartular Çemişgezek- Harput yöresine de " Süpani " diyorlardı.
Part Krallığı ve Persler devirinde ise Çemişgezek- Harput yöresine Sop hane
Roma döneminde Hieroplis olarak bilinen Çemişgezek,
Bizans İmparatorluğu zamanında TSİMİSCA olarak değişmiştir.
Bizans İmparatoru İoannes Tzimitshes (John I Tzimisces) (Greek: Ioannes "Tzimisces" Kourkouas, written Ιωάννης "Τζιμισκής" Κουρκούας), burada( Hieroplis) doğduğundan, kasaba ve kale adını bu kişiden almıştır. ( yada bu kişi ismini şehirden almıştır. Çemişgezekli İonnes gibi.)
19 yy batılı kaynaklarda Çemişgezek( Tschimch gezek )
19.yy Ermeni kaynaklarında latin harfleriyle Tchemesh-Getzak olarak yazılmaktaydı. (Tch=ç , sh=ş sesi verir.)
Hem Minorsky, hem de Mükrimin Halil Yinanç, Çemişgezek sözcüğünün Türkçe kökenli olduğunu belirtmektedirler.
Bkz. :
1) Yinanç, Türkiye Tarihi, Selçuklular Dönemi, Ist. 1944;
2) Minorsky, İslAm Ansiklopedisi, Kürtler maddesi, Sh: 1102-1109.
 

EKONOMİK YAPI

      Ekonomi özellikle küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine ve tahıl üretimine dayanır. Ekili alanları yaklaşık %90'ı tahıl ekimine ayrılmıştır.
 

TARIM

Ovada başta arpa, buğday olmak üzere tahıl ve soğan yetiştirilir. Eskiden az miktarda mahlut ve darı da ekilirdi. Son yıllardaki istatistikler bu tahıl türlerinin artık ekilmediğini gösteriyor. Vadi tabanında meyve ve sebzecilik yapılır. Ceviz ve fıstık üretimi önemlidir. Merkez ilçede toprağın kısıtlı olması sebebiyle sebze üretimi de bireylerin kendi ihtiyacı kadar düşünülür. . Bunların yanı sıra meyvecilik dalında Çemişgezek ilçesi kendi ihtiyacını karşılar. Merkez ilçe ve yakın köylerinde dut başta olmak üzere elma, ceviz, ve diğer bölgesel iklime yatkın meyveler üretilir. Kurutularak kış ayları yenen dutu Çemişgezek'in simgesi durumundadır. Çemişgezek çevresindeki köylerinde dikili alanlar arasında bağcılık da yapılır.2000 yılından sonra ilçe merkezi başta olmak üzere bağcılık daha yoğunluk kazanmıştır… Ağaç sayısı bakımından badem, armut, elma, ceviz ve dut daha fazladır.Kuru sebzelerden patates ve soğan yetiştirilir .

HAYVANCILIK

   Hayvanlar ilkbaharla birlikte, kuzeydeki yaylalara çıkartılır ve sonbahara değin burada otlatılır. İlçeye bağlı dağ köyleri geçimlerini bu tür hayvancılıkla sağlamaktadır. Koyunun yanı sıra kıl keçisi ve sığır yetiştiriciliği de yaygındır.
   İlçenin çevresinde ki köylerde daha çok küçükbaş hayvan yetiştirilmektedir. Bunun dışında bir çok ailenin kendine yetecek kadar büyükbaş hayvanı bulunmaktadır.
   Bitki örtüsü elverişli olmasına karşın, ticari arıcılık yeni yeni gelişmektedir. Hayvan varlığı içinde küçükbaş hayvanlar daha fazlalıktadır. Buna karşılık büyükbaş hayvanların sayısı azdır. Küçükbaş hayvancılıkla uğraşanların çoğu, Dağı'ndaki yaylalara çıkarlar ve Kasım başlarında yaylalardan ayrılarak,elde ettikleri hayvancılık ürünlerini kent ve kasabalara satarlar. arıcılıkta yapılır ve yüksek nitelikli bal üretilir.
   Keban Baraj Gölü üzerinde küçük çapta balıkçılık yapanlar bulunmaktadır. Bunlarda ancak ilçenin ihtiyacını karşılamaktadır.
(Gısrah , kurik , camuz , düge , mozik , çepiç , diştir , gıdik , hasi , korik , şüşek , tohli , enik , kutik , ceyik , garaceyik , gıragıra , mari , cücük , verik , )

TİCARET

Ticari faaliyetler genellikle hayvan alım satımı, hayvansal ürünler, bazı zirai mahsuller ve küçük el sanatlarının pazarlanması şeklindedir.
 

EL ZANAATLARI

Kilim dokumacılığı, eskiden beri sürdürülen bir ekonomik etkinliktir.